Ulat ni Abner Mercado

LILOAN, Southern Leyte - Kasagsagan ng paghahanda ng mga mamamayan ng Kalakhang Maynila noong Disyembre 23, 2003 nang umalis ako patungo sa lalawigan ng Southern Leyte. Hindi ko tiyak kung may kahulugan pa ang pagdiriwang ng Pasko para sa mga mamamayan nito.

Wala na kaming makuhang biyahe sa eroplano patungo sa Tacloban City dahil uwian ng mga magbabakasyon sa kani-kanilang mga probinsya.

Bunga nito, napilitan kaming maglakbay sa pamamagitan ng sasakyang panlupa. Ang biyaheng ito ay dadaan sa Timog Katagalugan, sa lalawigan ng Quezon hanggang makarating sa Bicol.

Nakalatag na ang gabi nang marating namin ang bayan ng Matnog sa Sorsogon. Bumuhos ang ulan habang nakapila ang aming sasakyan patungo sa ferry.

Mula sa Matnog, isinakay namin ang aming sasakyan sa ferry para tumawid sa unang bayan ng lalawigan ng Samar, ang Allen. May isang oras ang biyahe sa dagat.

Habang patungo ako sa lugar ng trahedya sa Southern Leyte, natunghayan na ng lahat ang mga pangyayari.

Noong ika-19 ng Disyembre, anim na araw bago ang Pasko, dinaluyong ng pagguho ng lupa ang mga bayan ng Liloan, San Francisco at San Ricardo.

Unang tinukoy na sanhi ng trahedya ang malakas at tuloy-tuloy na pag-ulan na halos isang linggo nang bumubuhos sa lalawigan.

Hanggang sa isinusulat ang kwentong ito, mahigit nang 200 katao ang nasawi at patuloy na tumataas ang bilang ng mga nawawala at natabunan ng lupa.

Umaga ng Disyembre 24 nang bagtasin namin ang tulay ng San Juanico. Ito ang tulay na nag-uugnay sa mga isla ng Samar at Leyte.

Gabi na at nilatagan muli kami ng dilim nang makarating sa bayan ng Liloan at distrito ng Lutao, isa sa mga sinalanta ng pagguho ng lupa.

Sa bayan na ito, 22 katao ang nasawi. Pito sa mga biktima ay nagmula sa pamilya Mabalcon. Noong gabi na datnan sila ng The CORRESPONDENTS, nag-alay ng panalangin ang pamilya. Sa itaas ng isang imahen ay nakapaskil ang mga pangalan ng nasawi nilang mga mahal sa buhay.

Kabilang sa mga inagaw ng trahedya sa pamilya ay ang kanilang lolo, lola at mga pinsan.

Matapos ang panalangin sa bahay, nagtungo ang mga miembro ng pamilya sa lugar kung saan nangyari ang pagguho. Dito nasaksihan ng The CORRESPONDENTS ang mukha ng trahedya. Bukod sa natatakpan ng dilim ng gabi, natabunan na rin ng lupa ang lugar ng dating bahayan.

Noong mga oras na iyon, malapit na ang paggunita sa panganganak ng Birheng Maria kay Hesus. Hindi na nga mapipigilan ang pagdiriwang ng Pasko sa kabila ng pagluluksa ng bayan.

Sa noche buena noong gabing iyon, hindi mabanaag sa pamilyang ito ang trahedyang nagdaan. Kung tutuusin, nalagasan sila ng pitong mahal sa buhay na dapat ay kasalo nila sa hapag-kainan.

Pero ang mga hikbi ng oras na nagdaan ay napalitan ng ngiti at tawa na pansamantalang nagkubli sa pagdadalamhati ng buong pamilya.

Araw ng Pasko kinabukasan nang maglibot ang The CORRESPONDENTS sa bayan ng Liloan. Kasama ng grupo ang ilang mga miembro ng pamilya Mabalcon upang balikan muli ang lugar ng trahedya.

Ani Maricel Mabalcon, mahirap para kanya na humarap at balikan ang lugar ng malupit na pangyayari.

Sa naturang lugar, mahirap nang tukuyin kung kanino o sino ang nagmamay-ari ng mga dinding ng bahay, kung kanino ang bubong na mistulang sinalakay ng lupa mula sa kabundukan.

Samantala, kung ihahambing sa pamilya Mabalcon, walang pagdiriwang na nangyari sa tahanan nina Nito Llorente. Pansamantalang naninirahan ang mga Llorente sa isang sentro sa poblasyon ng Liloan.

Para sa pamilya, walang tamis ang mga mansanas na hindi nila binuksan noong nagdaang gabi. Maging ang mga sisidlan ng tinapay ay hindi pa rin nila ginagalaw dahil puno ng kapaitan ang pagdiriwang na dapat sana ay kanilang ginunita.