Ulat ni Patrick Paez

HUNGDUAN, Ifugao - Ang totoo, pumunta kami nina Correspondents Ed Lingao at Abner Mercado sa Ifugao nang walang malinaw na istorya. Ang alam lang namin, may kwentong mauungkat kahit saang sulok ng Pilipinas.

Sa pagtatanong sa mga tagarito, nabalitaan namin na mayroon palang naghuhukay ng sinasabing yaman ni Yamashita sa kabundukan ng Hungduan.

Makasaysayan ang Hungduan dahil dito nagtago si Gen. Tomoyuki Yamashita bago siya sumuko sa mga Amerikano noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.

Kaya hindi nakapagtataka na maraming mag-akala na sa mga bundok nito nakabaon ang tinaguriang "Yamashita treasure."

Ayon sa isang residente na nagpakilala sa pangalang "Patricia," limang taong gulang pa lang siya sa pagtatapos ng digmaan nang masaksihan ang pagsuko ni Yamashita. Wala siyang masyadong matandaan sa pangyayari.

Ngunit, aniya, nang dalawin ng mga sundalong Hapones ang paaralan na kanyang pinaglilingkuran ilang taon matapos ang gera, inakala niyang magbibigay ang mga ito ng donasyon. 'Yon pala, ang mga Hapones na ito ay isang pangkat ng mga naghahanap ng ginto ni Yamashita.

Matagal nang balita ang tungkol sa yaman ni Yamashita. Sabi nga iba, alamat na lang ito. Pero naalarma ang The CORRESPONDENTS nang mabatid na mga Amerikano ang naghuhukay ngayon sa Hungduan. Ayon sa ulat, protektado sila ng mga opisyal na retirado ng Sandatahang Lakas.

Anang iba pang residente, matatagpuan sa Barangay Maggok ang lugar.

Walang pinipili
Sa totoo lang, wala nang lupa sa Pilipinas na iniiwasan ng mga naghahanap ng ginto ni Yamashita. Nakarating na sila sa Barangay Boso-Boso sa Antipolo, Rizal, seminaryo ng Christ the King sa Lungsod Quezon, ang dating kulungan ng mga Hapones sa Fort Santiago at maging mansyon ng dating unang ginang Imelda Marcos sa Baguio.

Kung saan napunta ang tropa ni Yamashita, at kahit ang mga lugar na hindi narating ng mga Hapones, hinuhukay ng mga naghahanap ng ginto.

Sa panahon ngayon, higit pang mabango sa pang-amoy ng mga naghahanap ng yaman ni Yamashita ang Hungduan dahil dito umatras ang heneral. Ang tanong: Dito kaya niya itinago ang nakulimbat na mga yaman?

Matatapos na ang digmaan nang umatras sa Hungduan si Yamashita upang labanan ang pagbabalik ng mga Amerikano.

Nagmula siya sa rehiyon ng Manchuria sa China, kung saan siya ipinatapon ng mga opisyal ng imperyong Japan na naiingit sa kanya. Ngunit sa pag-aaral ng mga dalubhasa, nagdadalawang-isip sila kung totoong mayroong nakulimbat na mga yaman si Yamashita.

Ayon sa mga kwento, katumbas ng $10 trilyon ang halaga ng mga bara ng ginto na ninakaw ni Yamashita.

Tanong ng mga kritiko, saan magnanakaw ng ganoong karaming ginto ang mga Hapones?

Ang reserbang mga ginto ng Pilipinas noong digmaan, naitakbo ni dating pangulong Manuel Quezon sa ligtas na lugar nang bumagsak ang depensa sa Corregidor, Bataan.

Marami na sila
Hindi na mabilang ng mga residente ng Maggok ang mga banyaga na nagtungo rito upang maghukay ng kayamanan.

Anila, ang mga Hapones, Amerikano, at Australyano na nagdaan dito ay biglang dumating, at madalian ding umalis.

Walang nakakaalam sa mga residente kung mayroong nakuhang mga kayamanan sa lugar ang mga naghahanap nito, 50 taon matapos ang digmaan.

Pero isang bagay ang malinaw.

Kung may nakuha ang mga naghuhukay, hindi naambunan ang mga residente.

Malinaw din na liblib man ang pook ng Maggok, nakalista ito sa mapa ng lahat ng naghahanap ng yaman ni Yamashita.

Bakit nga ba?
Bakit kilalang-kilala ang Pilipinas na taguan ng yaman ni Yamashita?

Sa aklat na Gold Warriors ng historyador na si Sterling Seagrave, ibinunyag ng awtor na tinaguriang "Kin No Yuri," o "Operation: Golden Lily" ang sistematikong pagnanakaw ng imperyong Hapones sa kayamanan ng China, Burma, Singapore, Indochina at Pilipinas.

Ito ang operasyong pinamunuan ni Prinsipe Chichibu, nakababatang kapatid ni Emperador Hirohito.

Ayon sa kasaysayan, ang nakalap na kayamanan ay umabot sa 6, 000 toneladang ginto. Ani Seagrave, ang katumbas na halaga nito noong dekada '40 ay tinatayang $3 bilyon. Sa ngayon, may halaga na itong $100 bilyon.

Ihahatid dapat ang kayamanan sa bansang Hapon. Pero pagdating ng 1943, hinarangan ng mga barko ng U.S. Navy ang mga karagatan sa paligid ng Japan.

Napilitan si Chichibu na ipadala ang mga kayamanan sa kanyang punong himpilan sa Pilipinas.

Katiwala daw si Yamashita
Kung tutuusin, hindi si Yamashita ang naghakot ng kayamanan dahil 1944 dumating ang heneral sa bansa.

Sa pagtataya ni Seagrave, may 172 na lugar kung saan hinihinalang nakabaon ang kayamanan ni Yamashita sa Pilipinas.

Aniya, 138 sa mga ito ay nakabaon sa kabundukan, at ang 34 ay matatagpuan sa mga barkong sadyang pinalubog sa ilalim ng dagat.

May dagdag pang impormasyon si Seagrave. Anang awtor, pagkatapos ng gera sa pagitan ng 1945 at 1948, hinukay ng Office of Strategic Services (OSS), ang ahensya na kinalaunan ay naging Central Intelligence Agency (CIA), ang ilan sa mga lugar na hinihianalang pinaglagakan ng ginto ni Yamashita.

Sakaling nakakuha ng mga ginto ang OSS, ilalaan ito sa mga operasyon laban sa mga komunista noong Cold War.

Ngunit ani Seagrave, hindi nakuha ang lahat ng kayamanan. Kaya mahigit 50 taon matapos ang digmaan, tuloy pa rin ang hukayan sa iba't ibang bahagi ng Pilipinas.