HOUSTON, Texas - Sa mga nakaraang taon, karaniwan nang tanawin sa departure area ng Ninoy Aquino International Airport ang ganito: mga inang mawawalay sa kanilang mga anak upang maghanapbuhay sa ibang bansa.

Ngunit sa pagkakataong ito, 'di lang sariling pamilya ng mga ina ng tahanan na ito ang kanilang iiwan kundi ang buong sambayanan.

Ang mga babaeng ito ay bumubuo sa isang malaking grupo ng mga guro sa pampublikong paaralan. Paalis na sila papuntang Estados Unidos.

Ilan lang sila sa daan-daang guro na umaalis taon-taon.

Isa sa kanila si Delia Morera na 16 na taon nang guro sa Toro Hills Elementary School sa Quezon City. Grade three at five ang kanyang tinuturuan at kilalang mahusay sa pagtuturo ng Math at English.

Pag-alis niya ng Toro Hills, pawang Amerikanong estudyante na ang tuturuan niyang magbilang at magbasa.

Ito ang unang biyahe ni Morera sa labas ng bansa. Aniya, ni sa panaginip ay hindi niya akalaing makakatapak siya sa Amerika.

Hindi biro ang isusugal ni Morera dahil isang taon din niyang iiwan ang asawa at mga anak.

Sa Toro Hills, P10,500 lang ang suweldo ni Morera kada buwan.

Pero sa bago niyang paaralan sa Texas, susuweldo siya ng $4,000 o P200,000 sa kasalukuyang palitan ng piso sa dolyar.

Binubuo ang grupong nina Morera ng 80 guro. Ang kanilang destinasyon: Texas, U.S.A.

Iba't iba ang kanilang pinagmulan ngunit iisa ang pangangailangan. Ang ilan sa kanila ay nagsabing babalik sa Pilipinas ngunit ang karamihan, hindi na.

Malaking pagsubok para kay Morera ang makilala bilang mahusay na guro sa Amerika.

Mula Toro Hills, sa Patterson Elementary School sa Houston, Texas humantong si Morera. Sa kanyang unang araw, magkahalong tuwa at kaba ang rumehistro sa mukha niya.

Pawang papuri naman ang binanggit ng mga kasamahan ni Morera sa bago niyang trabaho. Malayo ito sa pinagmulan niyang paaralan sa Pilipinas ngunit unti-unti, masasanay din siya.

Mula 'apple' patungong atis
Nangangailangan ang Texas ng mahigit 100,000 guro sa ngayon. Kaya naman sa buong Amerika, dito ang bagsakan ng pinakamaraming bilang ng gurong Pilipino.

Si Flor Tolentino ang dahilan kung bakit napunta sa Texas si Morera at ang mahigit 1,000 gurong Pilipino sa Texas sa kasalukuyan.

Siya ang may-ari ng Multicultural Educational Consultants, isang recruitment at placement agency na nakabase sa Houston.

Noong una, ipinagbawal ng pamahalaan ang mga dayuhan guro sa Amerika. Bunga nito, naghanap ng paraan si Tolentino upang mabago ang patakaran.

Pinetisyon niya ito sa lehislatura at noong 1992, ipinadala ng kanyang kompanya ang unang grupo ng mga gurong Pilipino sa Amerika.

Sa panig naman ng mga Amerikano, ngayon nila kailangan ang mga gurong Pilipino. Kung pagpasok ng 1900, mga guro lulanng <i>S.S. Thomas</i>, tinaguriang Thomasites, ang dumating sa Pilipinas, sa ika-21-siglo, Filipinos na ang dumadating sa U.S.

Unti-unti nang nauubos ang mga kabataang Amerikano na nais maging guro. Para sa kanila, hindi na kailangang magpakahirap magturo sa paaralan kung mayroon namang ibang trabaho na mas malaki ang kita at hindi pa nakakapagod.

Dito papasok ang sipag at tiyaga ng mga Pilipino.

Ngunit mahigpit ang proseso at magastos din. Sa paglakad pa lang ng mga dokumento, gagastos ng $1,200 ang isang aplikante. Kabilang dito ang pagsusulit, credentialling, transcript of records at bayad sa immigration. Pero wala pa dito ang bahaging napupunta sa kompanya ni Tolentino.

Sa sandaling makapasa ang aplikante, hihingi ng $5,000 security bond si Tolentino. Ito ang seguro ni Tolentino laban sa mga aplikanteng bigla na lang nawawala pagtuntong sa Amerika.

***

Ito ang katotohanan. Amerika na ang nakikinamabang sa mga guro na nahasa sa mga edukasyong Pilipino. Sa madaling salita, ito ang panibagong bugso ng "brain drain" sa Pilipinas.

Sagot naman ni Tolentino, higit nang mabuti ang maging guro sa Amerika kaysa maging alipin at mabiktima ng mga dayuhang kriminal.

Hindi naman pagtalikod sa lupang tinubuan ang pagtungo sa Amerika, anang mga guro doon. Ang masakit lang, kinakailangan pang mangibang-bayan ng mga guro dahil sa kawalan ng oportunidad na umasenso sa sariling bansa.

Ito ang bansang dating tinuruan ng mga Thomasites ng "A" for apple at "B" for basketball. Ngunit ngayon, aabot sa 2 milyon ang kailangan nilang guro. Ang pangunahin nilang pagkukunan nito: Pilipinas.

Totoong baligtad na ang panahon. Amerikano ang nagturo sa mga Pilipino ng modernong edukasyon na sinusunod hanggang sa kasalukuyan, pagbabasa at pagsusulat.

Pero ngayon, sila na ang tinuturuan ng mga Pilipino.

Para kay Morera, higit pa sa sarili niyang reputasyon ang nakasugal dito, kundi ang pagtatayo ng bandila ng gurong Pilipino.

Totoong maituturing na karangalan na makilala ang Pilipinas na pinagmumulan ng mahuhusay na guro.

Taon-taon, maraming tulad ni Morera ang nagdedesisyong umalis ng basa. Sila ang mga guro na matapos magsakripisyo ng mahigit 10 taon sa pagtuturo ay napagod na at naghanap ng kaginhawahan.

Ipadala ang inyong opinyon o kuro-kuro sa newsfeedback@abs-cbn.com