Ulat ni
Karen Davila
Si Jeremiah Matubis, apat na taong gulang, ay larawan
ng isang malusog at masayahing bata. Lingid sa kaalaman ng mga di-nakakakilala,
may mapait na kahapon ang bata.
Ang hiwa sa kanyang tiyan ang nagsisilbing marka ng kanyang nakaraan.
Ipinanganak si Matubis na mayroong "billary atresia,"
isang karamdaman sa atay.
Nalagay sa bingit ng kamatayan ang buhay ni Matubis noong 1999.
Walang hinto ang pagdurugo ng kanyang sugat sa katawan sanhi ng
naturang kondisyon.
Ayon sa ospital na pinagdalhan sa bata, P12 milyon ang kailangan
para sa operasyon. Muntik nang mawalan ng pag-asa ang pamilya Matubis.
Ngunit iniligtas sila ng isang milagro.
Sinagot ng Mayo Clinic, isang ospital sa Amerika, ang liver transplant
ng bata. Ang halaga ng operasyon, P12 milyon.
Si Matubis ang unang kaso ng kawanggawa na inako ng Mayo Clinic.
Walang ibinayad kahit isang pera ang pamilya para sa operasyon.
Bunga ng biyayang tinanggap, itinatag ng pamilya ang Lift Foundation.
Layunin nitong ibalik ang biyaya na ipinagkaloob ng Mayo Clinic
sa ibang pasyenteng nangangailangan ng tulong.
Ngayon, ang pamilya Matubis ang sandigan ng mga pasyenteng may
billary atresia.
Sa sentro ng Lift Foundation, kinakalinga at binibigyan ng payo
ang mga pasyente.
Sa pamamagitan ng kanilang programa, tinutulungan ng pamilya Matubis
ang mga pasyente na makalikom ng pondo para sa operasyon. Isa sa
mga tagumpay na nakapag-ipon ng P1.3 milyon ay si Malvin Magtibay,
ama ni Nicolai na may billary atresia.
Swerte ang mga tulad ni Magtibay na mayroong kakayanan para makalikom
ng malaking salapi. Ngunit iba ang kaso ng ibang pamilya na salat
sa mga kakilala at koneksyon. Hanggang ngayon, wala pa silang nalilikom
para sa operasyon ng mga anak.
Hindi lahat sa kanila ay kakayanin ang magtungo sa Taiwan para
sa operasyon sa atay.
Ang nagagawa lang sa Pilipinas ay operasyong "kasai."
Ito ay proseso kung saan inilalagay ang isang maliit na tubo sa
atay upang daanan ng apdo. Pero pansamantala lang ang epekto nito.
Sa dakong huli, kailangan pa rin ng liver transplant para maisalba
ang buhay ng bata.
Wala pa
Nabatid ng The CORRESPONDENTS na wala pang liver transplant
na naisasagawa sa Pilipinas. Ito ay dahil salat sa kagamitan ang
mga pagamutan dito. Halimbawa sa University of the Philippines-Philippine
General Hospital sa Maynila, bagong bukas lang ang cardiovascular
at organ transplant unit nila.
Bagama't maayos ang operating room, aminado si Dr. Vanessa de Villa,
surihano sa UP-PGH, na wala pa itong mga gamit. Aniya, kakailanganin
ang P70 milyon para masimulang punan ang mga gamit ng UP-PGH transplant
unit.
Ang mga kwarto ng naturang yunit, wala pang monitor para sa pasyente.
Wala rin silang ventilator para sa mga pasyenteng sanggol. Ang pinakamalubha,
wala pang doktor o espesyalista na gagamot sa mga pasyente.
Sa National Kidney Institute sa Lungsod Quezon, marami nang naisagawang
liver transplant sa matatanda. Ngunit dahil wala silang yunit para
sa mga bata, hindi makapagsagawa ng liver transplant ang mga doktor
dito.
Gagastos lang ng P1 milyon ang pasyente kung sa Pilipinas isasagawa
ang operasyon para sa bata. Pero para isang maybahay tulad ni Marissa
Canoza, mahirap ang kalagayan ng kanyang anak dahil wala silang
matatakbuhan.
Dalawang taong gulang na ang anak ni Canoza, si Mariel at kailangan
ng bata ng liver transplant. Tatlong milyon ang kailangan ng pamilya
para sa operasyon.
Nakalikom ng P3 milyon ang mag-asawang Joey at Ampi Teotico para
maoperahan ang anak nilang si Jabby. Nagmula ang tulong sa mga kaibigan
ng mag-asawa nang itaguyod nila ang isang konsyerto sa pinagtampukan
nina Gary Valenciano at iba pang artista.
Si Jabby ang unang sanggol na Pilipinong dinala sa Taiwan para
sa liver transplant.
Milagro
Isang taong gulang na si Nicolai Magtibay. Para sa mga katulad niyang
may billary atresia, ang bawat kaarawan ay biyaya. Ang kanilang
karamdaman, natatakpan ng masasayang mga ngiti.
Para sa pamilya Magtibay, himala ang pag-abot ng bata sa una niyang
kaarawan.
Ayon kay G. Malvin Magtibay, ama ng bata, ang isang taon na pakikipaglaban
ng anak sa billary atresia ay nakapagpabago rin sa kanya.
Bunga ng sakit ng bata, pansamantalang huminto ang buhay ng mga
Magtibay. Maging ang bata, mistulang naiintindihan ang hirap na
dinaranas ng magulang.
Sinasabing isa sa bawat 15,000 sanggol ang tinatamaan ng billary
atresia. Hindi naiintindihan ng karamihan ang naturang sakit kaya
ito ay ipinagwawalambahala na lang.
Kaya masasabing tinaningan na ang sanggol na mayroong billary atresia.
Iisa lang ang hahantungan nila: kamatayan kapag hindi naoperahan.
Mayroong kampanya ang Lift Foundation para mapansin ng pamahalaan
ang kanilang hinaing.
Sa listahan, 40 pasyente ang nakalinya para sa operasyon. Ang tanong
ng mga pasyenteng bata, hanggang kailan sila maghihintay?
Sa bawat paglipas ng araw, palapit nang palapit ang mga paa nila
sa hukay. |