"Bagong lipunan, lumang lipunan"
Itinanghal ng The CORRESPONDENTS, Lunes, 11 p.m.

Ulat ni Patrick Paez

Sa mga araw bago niya ideklara ang batas militar noong 1972, inulan ng mga kilos-protesta ang dating pangulong Ferdinand Marcos.

Sa kanyang Ulat sa Bayan, maging si Marcos ay nakumbinse na kailangan ng bansa ang malalimang pagbabago.

Inakala ng mga nakikinig na kumbensyon para amyendahan ang Saligang Batas ang tinutukoy ng dating pangulo. Ang iniisip pala niya, ipasara ang Kongreso at magdeklara ng batas militar.

Araw ng Sabado nang ideklara ang batas militar. Noong araw na iyon, walang mapanood sa telebisyon. Sa radyo, wala ring mga programa.

Kinabukasan, araw ng Linggo, nang humarap sa TV si Marcos. May petsang Setyembre 23 ang deklarasyon pero Setyembre 21 ang utos.

Ayon sa mga kwento, naniniwala umano sa mga pamahiin si Marcos lalo sa swerteng kakabit ng numerong "7." Paniwala ng marami, idineklara noong Setyembre 21 ang batas militar dahil ang katumbas ng tatlong 7.

Tinanggap ng mga Pilipino nang mahinahon pero may kaunting pangamba ang batas militar. Hanggang sa ngayon, nakatatak pa rin sa mga Pilipino ang pagbitay kay Lim Seng, isang lider ng sindikato ng ilegal na droga.

Sa isip ng karamihan, tama lang na masampolan ng batas militar ang isang tulad ni Seng.

Pero sa isang iglap, nagbago ang ihip ng hangin. Ipinagbawal ni Marcos ang pagbiyahe ng mga mamamayan sa labas ng bansa. Sinumang mahuhuli pagsapit ng "curfew," huhulihin ng mga pulis.

Paniwala ng karamihan, mga kriminal at masasamang loob lang ang dapat matakot sa batas militar.

Magaling daw
Dalawang buwan matapos ipasara ang lahat ng mga kompanya ng diyaryo at estasyon ng TV, namayagpag ang National Media Production Center.

Nagmumula sa NMPC ang mga palabas at dokumentaryong pumupuri sa lahat ng "magagandang nagagawa at programa" ng batas militar.

Sa pamamagitan ng NMPC, nahimok ang mga peryodista at manunulat na nawalan ng trabaho na maglingkod sa ahensya. Ang paniwala noon ay mas mabuti nang mapasok sa NMPC kaysa mamundok ang mga manunulat.

Paniwala ng ibang peryodista ng panahon, kung may lider na makapagpapatino sa Pilipinas, si Marcos iyon. Anila, mayroon ding taglay na kagalingan ni Marcos.

Para ipakita na seryoso siya sa reporma, sinundan ni Marcos ang deklarasyon ng bagong batas sa reporma sa lupa. Binigyan niya ng pag-asa ang mga magsasaka na nangarap magkaroon ng sariling lupain.

Sino ang makalilimot sa programang "Masagana 99?" Ayon dito, 99 na kaban ng palay ang maaaring anihin sa bawat ektarya ng lupang sinasaka mula sa dating 35. Magagawa ito, pagmamalaki ng programa, sa pamamagitan ng paggamit ng kemikal na mga abono.

Isa lang ang Masagana 99 sa matagumpay na programa ng tinaguriang "Bagong Lipunan" ni Marcos.

Sa kasagsagan ng Masagana 99, nagluwas ng bigas ang Pilipinas sa ibang bansa. Iyon lang ang panahon na naging tagapagluwas ng bigas ang Pilipinas.

Bukod sa Masagana 99, ibinandera rin ni Marcos ang mga proyekto ng Magat Dam at Angat Dam bilang imbakan ng tubig na tutugon sa problema ng mga residente ng Kalakhang Maynila at patubig sa mga sakahan sa Luzon.

Lumago raw
Sa pagitan ng 1974 at 1978, lumago ang ekonomiya ng Pilipinas. Ang mga taon na ito ang itinuring na masaganang yugto ng Bagong Lipunan.

Batay sa mga datos, 7 porsyento umano ang inilago ng kabuhayan kumpara sa 5% bago idineklara ang batas militar.

Sa Bagong Lipunan, ipinagmalaki ni Marcos na 5% lang ng populasyon ang walang trabaho. Ang palitan ng piso at dolyar ay nakapako lang sa P7 kada $1.

Pero sa loob din ng panahong, nagsimula nang lumaki ang utang ng Pilipinas. Sa loob ng panahong ito, umutang nang umutang ang pangasiwaan ni Marcos mula sa banyagang mga institusyon para matustusan ang kanyang mga programa.

Sa madaling salita, pinatikim lang ni Marcos ng kaunting pag-unlad ang ekonomiya pero ang hindi alam ng mga Pilipino, nakasangla na pala ang kanilang kinabukasan dahil kahit ang mga mamamayan na hindi pa naisisilang, nakabaon na sa utang.