"Dateline: Iraq"
Itinanghal ng The CORRESPONDENTS, Lunes, 11 p.m.

(Mula sa salaysay ni Correspondent Jim Libiran na namalagi sa Iraq mula Marso 13-20, 2003 bilang bahagi ng Asian Peace Mission.)

BAGHDAD - Kasama ang The CORRESPONDENTS sa Asian Peace Mission na dumating sa lugar na ito noong Marso 14 ng gabi.

Pagdating ng grupo, mainit na ang ugong ng digmaan pero higit na mainit ang pagkikina namin nina Correspondent Ed Lingao at Val Cuenca, cameraman ng ABS-CBN, sa Baghdad International Airport.

Noong magkita kami, 17 araw na silang nasa Iraq at hirap nang mag-cover dahil sa higpit ng gobyerno ni Saddam. Higit pang pinahirap ang kanilang sitwasyon ng pangamba na anumang oras ay sumiklab ang giyera.

Bukod dito, iniinda rin ng mga mamamahayag na nakaistasyon sa lungsod ang pagod, hirap at kawalang-katiyakan ng sitwasyon.

Habang kami na bagong dating ay nagsisiyasat pa lang ng mga kalagayan, sina Ed at Val ay marami nang kwento at karanasan.

Kahit pagod at puyat, inimbita nila kami sa maliit na kwartong kanilang inuupahan sa Al-Manzour Hotel upang makipagkwentuhan.

Sa haba ng itinagal nina Ed at Val sa Baghdad, may mga araw na nabuburyong na sila at kailangang aliwin ang mga sarili.

Nariyan naman ang mga kakaibang pagkain ng Iraq pero siyempre, palaging naroon ang pangamba na anumang oras ay maaaring pumutok ang digmaan.

Ipinakita ng dalawa sa amin ang mga flak jacket at helmet na dala nila mula Pilipinas. Si Ed, mayroon pang dalang mascot na agimat daw niya sa mga Iraqi.

Kasiraang maituturing
Marami ang nag-akalang nasisiraan na kami ng bait. Narito ang isang grupo ng mga Pilipinong kongresista, aktibista at mamamahayag ang pupunta sa Iraq sa gitna ng umiinit na sitwasyon at banta ng giyera.

Sa Baghdad, makakasama namin ang isang kongresistang Pakistani at isa pang lider-manggagawa mula Indonesia.

Ito ang Asian Peace Mission na nagtungo sa Iraq hindi upang maging panangga ni Saddam kundi para malaman ang katotohanan sa tunay na kalagayan ng mamamayang Iraqi.

Nakaamba na ang giyera sa Iraq nang dumating kami dito. Pero panatag at kalmado pa rin ang Baghdad na dinatnan namin.

Para sa isang bansa na nakatakdang paulanan ng mga bomba, nakagugulat na palangiti at palabati angmga tao dito.

Pero kung tutuusin, nakakatakot ang sitwasyong kakaharapin ng mga Iraqi.

Isang grupo ng mga experto ang nagsabi noong Enero na sakaling matuloy ang giyera, pinakamatinding tatamaan nito ang 12 milyong kabataang Iraqi.

Sa bilang na ito, 6 milyon ang "acutely malnourished" at malamang na makaranas ng higit na matinding gutom, sakit o tiyak na kamatayang dulot sa kanila ng giyera.

Ang nakaimbak na pagkain ng Iraq ay para sa isang buwan lang.

Kapag gumuho ang gobyerno, tiyak na magkukulang ang pagkain, lulubha ang problema sa malnutrisyon, titindi ang taggutom at madaragdagan ang maysakit.

Bagama't si Saddam ang puntirya ng U.S., higit 16 milyong sibilyan ang makakaranas ng matinding paghihirap.

Sa lenggwahe ng militar, sila ang mga "collateral damage."

Matapos ang giyera
Matapos ang giyera sa Iraq noong 1991, naging triple ang kaso ng mga nagkasakit ng leukemia sa buong Iraq. Karamihan sa mga dinapuan ng sakit ay mga bata.

Sa Al-Manzour Children's Hospital, tatlong palapag nito ay nakalaan sa mga bata na mayroong leukemia. Karamihan sa kanila ay naghihintay ng mga gamot na hindi naman darating.

Bunga ng economic sanction ng United Nations, karamihan sa mga pagkain, gamot at kagamitang pang-ospital ay mabagal ang pasok o tuluyang ipinagbabawal ng U.S.

Nangangamba ang mga Amerikano na maaaring gamitin ni Saddam ang gamot sa paggawa ng armas-kemikal.

Sa halos 12 taon na parusa ng U.N., walang bombo cruise missile na bumagsak sa Iraq. Pero marami ang namatay. Karamihan sa kanila ay unti-unting nalalagutan ng hininga sa mga sakit na maaari namang malunasan.

Nilibot namin ang palengke ng Baghdad at nakitng normal ang pamumuhay ng mga Iraqi. Hindi sila nag-iimbak ng pagkain sa takot na datnan ng giyera. Gayundin, wala kang takot na makikita sa kanilang mga mukha.

Ang sarap sanang maging turista sa matandang kabihasnan ng Baghdad. Ngunit hindi ito ang panahon upang mamasyal.

Mayroong digmaang nakaamba at kahit sa hotel namin, naghahanda na ang lahat para sa pagbagsak ng bomba.

Elegante ang siyudad ng Baghdad masdan mo man ito sa gabi o araw.

Laman ito ng mga aklat-kasaysayan at pampanitikan at kuna ng sibilisasyon.

Napakarami nang mandirigma ang sumalakay at sumira sa magagandang lugar dito tulad ng Mesopotamia, Babylon, Nineveh at Kerabala.

Pero ngayon, isa itong sibilisasyong antigo na inuumangan ng iba't ibang uri ng armas.

Dinalaw namin ang gusali ng Parliament at nakapanayam ang Speaker of the House.

Ani Dr. Sadoon Hammadi, handa na silang humarap sa giyera.

Noong Marso 17, ang araw na itinakda ng embahada ng U.S. sa lahat ng mga banyaga sa Baghdad. Anang mga Amerikano, dapat nang lumikas ang mga dayuhan.

Sinabihan na rin kami ng embahada ng Pilipinas, pati na ang mga residenteng Pilipino, na hindi nila masasagot ang kaligtasan namin.

Kaya kahit hindi pa tapos ang misyon namin, kinailangan na naming umalis.

Kapayapaan ang misyon namin sa Baghdad pero kinailangan naming lumisan dahil sa madilim na ulap na dulot ng nakaambang giyera.