Espesyal na itinanghal ng The CORRESPONDENTS mula sa Tripoli, Libya

Sa imbitasyon ng pamahalaang Libya, nagtungo doon ang The CORRESPONDENTS sa pangunguna ni Correspondent Abner Mercado upang masilayan ang bansa na di karaniwang naitatampok sa ganitong uri ng programa.

Buntot na lang ng taglamig ang inabutan ni Correspondent Abner Mercado sa Libya at papasok na ang tagsibol. Doble ang lamig sa kabisera nitong Tripoli kumpara sa Lungsod Baguio.

Ang Libya ay nasa hilagang bahagi ng kontinente ng Africa. Mula Pilipinas, mayroong higit na dalawang oras na biyahe at stop-over sa Bangkok, Thailand. Mula dito ay mahigit 14 oras naman ang patungong Frankfurt, Germany, at mahigit dalawang oras ang huling yugto ng flight papuntang Tripoli.

Anim na oras ang abante ng Pilipinas sa Libya. Ibig sabihin, katanghaliang tapat na sa Maynila pero mag-uumaga pa lang sa Tripoli.

Ang bansang ito ay nasa hangganan ng Dagat Mediterranean na humahati sa kontinte ng Europa at Aprika.
 
Kahit saan may Pinoy
Sosyalismo na nakayakap sa Islam ang porma ng gobyerno. Sa kahit saang panig ng Tripoli nakapaskel ang matikas na imahen ng kanilang lider, si Col. Muammar Khaddafi.

Wikang Arabo laganap na ginagamit at swerte na kung may makausap ditong marunong ng wikang Ingles.

Kahit sosyalistang bansa, masasabing walang ipinag-iba ang bayan na ito sa isang demokrasya.

Malaya ang bawat isa pero ang batas ay ang gobyerno at ang gobyerno ay ang mga mamamayan.

Ang pamilihan ay nakabatay pa din sa paggamit ng pananalapi. Dinar ang umiiral ditong pera.

Sa Tripoli nakilala ni Correspondent Abner Mercado si Joseph Mallonga, tubong-Tuguegarao, Cagayan. Noon pang 1983 napadpad sa Libya si Mallonga.

Sa kompanyang Bilfinger siya nagtatrabaho, isang German construction company na nakabase sa Libya.

Siya rin ang pangulo ng komunidad ng mga Pilipino sa Tripoli.

Ayon kay Mallonga, madali niyang naiangkop ang sarili sa mga Libyan at sa kanyang mga among Aleman.

Ngunit aminado siyang mahaba ang prosesong ito at kinailangang magsakripisyo dahil bahagi ito ng kanyang naging sugal sa ibang bansa.

Pagtatapat niya, kahit pa nakarating siya sa Tripoli, hindi niya kailanman tinalikuran at, sa halip, taas-noong ipinagmamalaki ang bansang pinagmulan.

Isa lang si Mallonga sa mahigit 5,000 Pilipino na nagtatrabaho sa mga kompanya sa Libya.

Dahil na rin sa bilang na ito at sa patuloy pang paglago ng bilang ng mga Pilipino, kinailangan na ding magtayo dito ng paaralan.

May 11 taon nang naitatatag ang Philippine Community School (PCS) sa Tripoli.

Sa PCS, mga anak ng mga mangagawang Pilipino ang mga mag-aaral. Ang iba ay dito na ipinanganak.

Ang mga guro ay karaniwang inaangkat -- mula Pilipinas.

May anim na taon nang nagtuturo sa PCS si Rosalia de la Cruz na taga-Angono, Rizal. Aniya, sa Tripoli niya natagpuan ang trabahong ipinagkait ng Pilipinas.

Pahayag ni de la Cruz, hindi lang pagiging praktikal ang natugunan ng Libya dahil mas payapa ang buhay niya dito.

Sa kabila naman ng kanyang paghanga sa Libya, hindi gaanong inuusig ng kanyang damdamin si de la Cruz dahil nangibambayan man siya, kapwa Pilipino pa rin ang kanyang pinaglilingkuran.

Dito rin sa PCS kilala bilang guro ng wikang Arabo si Jamal Abdalla al-Ghazal. Hindi siya Pilipino ngunit namamangha ang lahat ng makakakilala sa kanya dahil natagpuan niya ang sarili kapiling ang overseas Filipino workers (OFWs).

Ang itinuturo niyang wika ay isang required subject sa mga paaralang dayuhan tulad ng PCS.
 
Ugnayang Tripoli-Maynila
Sa Syrte, lungsod na may isang oras na biyahe mula Tripoli, idinaos ang African Heads of State Summit na siyang nasaksihan ng The CORRESPONDENTS.

Tulad ng inaasahan, dumagsa ang mga mamamahayag mula sa iba’t ibang bansa na karamihan ay mula sa Africa. Dumalo din dito si Khaddafi.

Buong pagmamalaking ipinakita ni Khaddafi sa mga mamamahayag pati sa kanyang mga panauhing pinuno ng bansa ang mga ambisyosong proyekto tuald ng proyektong ilog na gawa ng tao.

Layunin ng proyektong ito na tugunan ang kakulangan sa tubig hindi lang ng Libya kundi ng buong rehiyon. Dito sa Libya, higit na mahal ang presyo ng tubig kumpara sa langis.

Ngunit sino nga ba si Khaddafi at anong uri siya ng lider?

Taong 1969 nang maluklok sa kapangyarihan si Khaddafi sa pamamagitan ng kudeta na nagpatalsik sa monarkiya.

Noong una, tumangging kilalanin ng mga mamamayan ang bagong lider ngunit sa paglipas ng panahon ang pamumuno ni Khaddafi ay sinang-ayunan din ng mga Libyan.

Sa labas ng Libya, sa ibang bahagi ng mundo ay iba ang imahen ni Khaddafi bilang pinuno.

Bago pa si Saddam Hussein ng Iraq at si Osama bin Laden ng al-Qaeda, mayroon nang Khaddafi na terorista sa paningin ng Estados Unidos at kaalyado nitong bansa.

Noon pa man, konektado na ang pangalang Libya sa terminong terorista. Taong 1992, pinatawan ng parusa ng United Nations ang Libya upang pilayin nag ekonomiya nito dahil sa pagkanlong ng bansa sa mga terorista.

Nito lang 1999 ito binawi ng U.N. Sa kabila nito, nakapamuhay nang masagana ang Libya at mistulang hindi lumatay ang parusa.

Naghudyat ng ugnayan ng Pilipinas at Libya sa kasagsagan ng rebelyon as Mindanao noong dekada ‘70.

Isa si Munir Abdullah sa mga nagtungo sa Tripoli noong 1983 upang maging Islamic scholar at, kalaunan, empleado sa embahada ng Pilipinas. Aniya, madalas din siyang hagupitin ng pangungulila ng Mindanao na pinagmulan.

Taong 1976 nang idaos sa Tripoli ang usapan sa pagitan ng Pilipinas at Bangsa Moro na tinawag na Tripoli Agreement.

Sa siyudad na ito sinikap makamit noon ang kapayapaan at ang pagsasarili ng ilang bahagi ng Mindanao.

Ngunit tunay na mailap ang kapayapaan dahil lalong lumubha ang sugat ng Mindanao.

Nalagay sa mapa ng kahihiyan ang Pilipinas sa paningin ng buong mundo dahil sa Abu Sayyaf.

Pumasok muli sa eksena ang Libya sa pamamagitan ng negosasyon para mapalaya ng mga bihag mula sa isla ng Sipadan.

Ang anak ni Khaddafi ang siyang personal na nagtungo noon sa Pilipinas ngunit hindi sa ngalan ng pamahalaang Libya kundi ng foundation na nakapangalan sa kanilang pamilya.

Habang nakakaladkad ang isyu ng Abu Sayyaf, inuulan din ng panunuya ang mga Pilipino sa Libya.

Ayon kay Agnes Quinto, isang OFW, apektado sila ng isyu ng Abu Sayyaf. Kapag naglalakad siya sa kalye, may mga pagkakataong tinatawag siyang “Abu Sayyaf” ng mga Libyan.

Isa sa mga libangan ng mga Filipino dito sa Tripoli, ang karaoke bar. Pag-aari ito ng isang OFW na taga-Mindanao. Libre dito ang kumanta pero bawal ang malasing dahil bawal ang alak sa Libya.

Ayon kay Manuel Moran, isang empleado ng embahada ng Pilipinas at laging nagtutungo sa karaoke bar, unti-unti nang pinupuntahan ng mga dayuhan ang karaoke bar na ito.

Aniya, may nakakasama na rin silang mga dayuhang mahilig kumanta at naghahanap ng pagkaing Pilipino.

Pagtatapat niya, sa oras ng kalungkutan, karaoke bar ang kanyang pinupuntahan. Aminado si Moran na naging mahirap ang mamuhay nang mag-isa sa Tripoli noong una ngunit ang lahat ay nakakasanayan.

Kung sa Pilipinas, Linggo ang pinakapiyesta opisyal ng mga mamamayan, sa Libya ay Biyernes. Sa araw na ito, nagtitipon ang komunidad ng mga OFW upang magsaya, maglaro ng tennis at higit sa lahat, magkwentuhan tungkol sa kanilang mga mahal sa buhay sa lupang tinubuan.

Ang mga OFW na nakapanayam ng The CORRESPONDENTS sa Tripoli ay ilan lang sa mga Pilipino na nag-asam ng kaginhawahaan at nagsugal ng kanilang kapalaran sa ibang bayan.

Naghangad sila ng pansamatalang masisilungan ngunit dito sa Libya, pangalawang tahanan ang kanilang natagpuan.

Nangibambayan man sila, iisang tinig na sinabi ng mga OFW na Pilipinas ang tunay nilang tahanan.