LONDON - Totoo talaga ang kasabihang, "sa lahat ng sulok ng mundo, makakatagpo ka ng Pilipino." Ito ang napatunayan ng The CORRESPONDENTS nang magtungo sa London, England.

Hindi mahirap maghanap ng kababayang Pilipino sa London.

Sa katunayan, nag-aabang lang ng masasakyang bus ang The CORRESPONDENTS sa harap ng Kensington Palace nang makilala ang grupo ng mga nurse na Pilipina. Isa na rito si Dinah Sulit.

Nagmula sa Balintawak sa Lungsod Quezon. Mula Balintawak, nagtungo siya sa Saudi Arabia upang maglingkod bilang nurse.

Mula naman sa Saudi Arabia, napadpad siya sa London. Aminado si Sulit, higit na maganda ang trabaho at sistema sa London kahit iisang taon pa lang siyang namamalagi doon.

Sa katunayan, triple ang suweldo sa London kumpara sa Saudi Arabia.

Kung ang mga pasyente naman ang tatanungin, walang problema ang grupo ni Sulit. Anila, hindi mahirap alagaan ang mga Ingles. Palagi silang may "thank you," aniya.

Sa tagal ng pamamalagi sa ibayong dagat, masasabing higit na napaglingkuran ng mga nurse na ito ang mga banyaga kaysa sarili nilang kababayan.

Sa isang dormitoryo naninirahan si Sulit kasama ang iba pang nurse na Pilipino.

Karaniwan ang ganitong mga tirahan sa London. Kahit maliit at masikop, napakamahal ng renta kaya naman, naghahati-hati sa bayad ang mga umookupa dito.

Ang isang tinatawag na "flat," mayroong anim na maliliit na kwarto. Wala itong maituturing na salas at iisa lang ang banyo pero ang buwanang renta, 346 pounds.

Ngunit higit sa laki ng pasahod o kahit maliit ang bahay na tinitirhan, higit na gusto ni Sulit sa London kaysa Pilipinas.

Aniya, mayroong respetong natatanggap ang mga nurse sa London.

Pero sa harap ng respetong ito, magkahalong hirap at sarap ang nararanasan ng isang nurse na malayo sa sarili niyang bayan.

Mahirap dahil kapalit ng pagpunta sa London ay ang pag-iwan ni Sulit sa kaisa-isa niyang anak sa Pilipinas.

Mag-isang binubuhay ni Sulit ang anak na lalaki. Pitong taon ang bata nang kanyang iniwan at tuwing ika-10 buwan lang niya kung makita ang bata.

" Hindi na baleng gumastos ako ng tawag sa telepono, 'yan na lang ang consolation ko sa anak ko," ani Sulit. "Mahirap talaga ang maging single parent."

Sa tagal ng panahon na wala siya sa piling ng anak, aminado si Sulit na marami na siyang okasyon na hindi nasasaksihan sa buhay nito.

Mahirap lumayo sa piling ng anak ngunit kinakailangan, ayon kay Sulit.

Ang bawat salapi na kinikita niya sa London ay itinuturig niyang ginto upang sa lalong madaling panahon, makaipon siya at makapiling ang anak sa sariling bansa. Bukod sa anak, sinusuportahan din ni Sulit ang mga magulang.

Sa suweldo niyang 1,700 pounds o P136,000 kada buwan, nagpapadala siya ng mula P50,000 hanggang P69,000 sa Pilipinas. Ang nalalabi, para naman sa kanyang pamumuhay sa London.

Malaki kung iisipin ang suweldo ni Sulit kumpara sa isang nurse sa Pilipinas. Ngunit sa antas ng pamumuhay sa London, kinakailangan pa rin niyang magtipid.

Sa Marks and Spencer namamalengke sina Sulit at kanyang mga kasambahay. Maaaring isipin na nakatataas ang pamilihan ito kumpara sa ordinaryong palengke sa Pilipinas ngunit iba talaga ang mabuhay sa sariling bayan.

Lahat ng mabibili sa Marks and Spencer ay mayroong preservative tulad ng gulay. Kumpara sa palengke ng Balintawak kung saan sila malapit, malaking kaibahan talaga.

Lungkot ang kalaban ng mga Pilipino sa London. Kaya naman kapag mayroong pagkakataon, nagsasama-sama sila. Paboritong pasyalan ng mga Pilipino ang Oxford, ang katumbas ng Makati commercial district sa Pilipinas.

Pero kadalasan, pampalipas-oras lang ang pamamasyal.

Palaging abala sa trabaho ang mga kasambahay ni Sulit ngunit walang magagawa. Sila na ang itinuturing niyang ikalawang pamilya.

Tinatayang mayroong 100,000 Pilipino sa London. Sa bilang na ito, 30,000 ang mga nurse.

Kung sa Hong Kong ay kilala ang mga Pilipino bilang domestic helper, sa London ay tanyag sila bilang nurse.

Ayon kay Cathy Dennis, recruitment officer ng National Health Services, iba pa rin talaga ang kalinga ng Pilipino. Bukod pa ito sa kakayahang magsalita ng tuwid at matatas na wikang ingles.

Taon-taon, nagtutungo sa Pilipinas si Dennis upang mag-recruit ng mga nurse. Aniya, lubhang kakaunti ang nurse sa London at hindi makakaya na punan ang pangangailangan.

Isa si Ronald Baloyo sa mga na-recruit ni Dennis sa Pilipinas. Sa ngayon, nagtatrabaho siya sa Saint Peter's Hospital sa London. Gusto niyang mamalagi sa London dahil kumpara sa Pilipinas, higit na bukas ang isip ng mga tao dito sa kultura at paniniwala.

Sa madaling salita, mas liberal ang mga tao sa London, ani Baloyo.

Sa panig naman ni Kalihim Richard Gordon ng Turismo, nakakatulong ang mga Pilipino sa London sa naiwan nilang pamilya sa Pilipinas.

Dagdag-puntos pa dito ang magandang pagtingin ng mga Ingles sa mga Pilipino.

Pinoy sa Collingwood CourtSa Collingwood Court Nursing Home na matatagpuan sa Clapham Commons, London nakilala ng The CORRESPONDENTS ang ilan sa mga caregiver na Pilipino.

Isa na rito si Abella Galeno, hepe ng lahat ng caregiver sa Collingwood.

Malaking kaibahan ang kultura ng mga Ingles at Pilipino. Sa pagnanais na kumita ng salapi, nakakalimutan ng mga Ingles ang pagkalinga sa kanilang matatanda.

Kahit sabihin na maayos ang pangangalaga sa mga matanda at libre ang gamot, mahirap ipaintindi sa mga Pilipino ang ganitong kultura.

Nakaugat ito sa kultura ng mga Ingles ng pagpapabaya sa mga matatandang kaanak. Ngunit para sa mga Pilipino, isa naman itong oportunidad.

Ito ang ilan sa mga pagsubok na tinatawid ni Galeno, ang pakibagayan ang ugali ng matatandang Ingles.

Magtatatlong dekada na sa England si Galeno. Aniya, sanay na siya sa ugali ng mga Ingles.

Kasamahan ni Galeno sa Collingwood si Claudio Calayag, isa pang caregiver na Pilipino.

Ayon kay Calayag, ang mahalaga lang naman ay habaan ang pasensya sa pag-aalaga sa mga matanda.

Madalas, ani Calayag, mahirap para sa kanya ang manatili sa ganitong hanapbuhay dahil inuusig siya ng konsensya. Aniya, mahirap dahil ibang tao ang inaalagaan at ang sarili mong pamilya naman ang iiwanan mo.

Isa pang mukha ng pag-aaruga at pagmamalasakit sa London ang nasaksihan ng The CORRESPONDENTS sa katauhan ni Father Claro Conde na mula sa lalawigan ng Bohol.

Isang pari na Redemptorista si Conde at tagapangasiwa ng shelter home para sa mga Ingles na iniwan ng kanilang pamilya at wala nang mauuwian.

Bukod sa mga Ingles, si Conde rin ang takbuhan ng mga Pilipino sa London kapag mayroong problema. Karamihan sa mga problemang ito, tungkol sa pang-aabuso sa trabaho.

Aniya, mabuti ang kalagayan sa trabaho ng mga Pilipino tulad ni Galeno ngunit hindi lahat ay ganito ang karanasan, anang pari.

Ang London ay isang lugar na nangangako ng malaking pabuya sa mga dayuhang manggagawa. Kung papalarin sa pagsubok at pakikipagsapalaran, malaki ang katumbas nitong grasya. Pero malaki rin ang kaakibat na kalungkutan at pagtitiis.

Sa gitna ng mga usaping ito, habang tumaataas ang bilang ng mga aarugaing matatanda, dadating at dadating ang mga Pilipino na mandarayuhan upang punan ang pangangailangan ng mga Ingles.

Kakambal na nila ang alalaala ng Pilipinas, kaakibat ng kanilang mga bagahe ang pagsusumikap at pag-iisip na balang araw, babalik at babalik din sila sa lupang tinubuan dahil iba talag ang namumuhay sa sariling bayan.

Ipadala ang inyong opinyon o kuro-kuro sa newsfeedback@abs-cbn.com