Noong nakaraang buwan tayo ay ginulantang ng isang napakalungkot na balita tungkol sa pagkamatay ng sampung OFWs ng mag-crash ang kanilang sinasakyang helicopter doon sa Afganistan. Nang marinig ko ang balitang ito kaagad na pumasok sa isipan ko ang mga katanungang: Bakit ganoon? Hindi ba may existing ban sa pag-deploy ng mga OFWs sa Afghanistan at sa ilan pang mga bansa na may serious security problems? Paano sila nakapunta doon?

Totoong may existing ban sa deployment ng mga OFWs sa Afghanistan. Ang pagbabawal na ito ay bilang pagbibigay proteksyon ng ating pamahalaan sa ating mga OFWs na maaring maging biktima ng mga karahasan o di kaya pag nagkaroon ng sagupaan ang mga pwersa ng pamahalaan at ng mga kalaban nito o ng aksidenteng militar katulad nga ng nangyari sa sampung OFWs sa Afghanistan. Kaya katulad ng aking sariling katanungan ang tanong kaagad sa akin ng isa kong kakilala ng lumabas ang balitang ito ay: papaano nakapunta sa Afghanistan itong mga biktima ng helicopter crash gayong may deployment ban for OFWs doon?

Well, alam naman natin na tayong mga Pilipino ay talagang ma-abilidad at magaling magbigay katuparan sa mga minimithing bagay. May kasabihan nga na “If there is a will, there is a way” o sa ating salita “kung may pagnanais, may kaparaanan”. Ayon sa aking napag-alaman, karamihan sa ating mga manggagawang Pinoy sa Afghnistan ay umalis dito sa atin bilang mga turista patungo sa mga karatig bansa ng Afghanistan at mula doon ay tumuloy na sa Afghanistan sa tulong ng kanilang employers o kasapakat na mga recruiters. Ibig sabihin sila ay umalis na hindi dokumentado sa POEA bilang OFWs at dahil dito sila ay hindi magiging lihitimong miyembro ng Overseas Workers Welfare Administration o OWWA. Ito ay mangangahulugan na ang kanilang mga pamilya ay walang maaasahang benepisyo na maaring makuha sa OWWA kung sakaling may mangyari sa kanila habang nagta-trabaho sa ibang bansa.

Ang ilan naman sa mga kababayan natin sa Afghanistan ay umalis dito sa atin bilang mga lehitimong OFWs. Subalit ayon sa record ng POEA ang kanilang patutunguhan ay mga bansa sa Middle East at hindi sa Afghanistan dahil nga sa may ban sa deployment doon. Ang ibig sabihin, ginamit lamang ng kanilang mga recruiters ang mga job openings kuno sa ilang bansa sa Middle East upang sila ay makaalis at mula doon sila ay tutuloy na sa Afghanistan. Ang pamamarang ito ay paglabag sa alituntunin ng POEA tungkol sa deployment ng mga OFWs. Kaya kahit na ba recorded bilang lehitimong OFWs ng umalis dito sa atin kung sakaling may mangyayari sa mga ito habang nagtatrabaho doon ang kanilang mga pamilya ay mahihirapan pa ring mag-claim sa mga benepisyong dapat ibigay sa mga lehitimong miyembro ng OWWA. Ito ay hindi dahil sa ayaw lamang ibigay ng mga namamahala ng programa ang mga naturang benepisyo. Ito ay dahil sa sila naman ay dapat sumunod din sa mga alituntunin at mga requirements sa ilalim ng mga umiiral na mga batas. Kaya lagi ko na lamang sinasabi sa ating kolum na tayo ay susunod sa mga alituntunin ng pamahalaan tungkol sa overseas deployment ng mga OFWs at ng sa gayon tayo naman o ang ating mga pamilya ay hindi mapeperwisyo ng lubos kung sakaling mayroong mangyayaring hindi maganda habang tayo ay nasa ibang bansa. Ayon sa mga report, itong sampung mga OFWs na namatay ng mag crash ang kanilang sinasakyang helicopter ay umalis ng lehitimo dito sa atin patungong Afghanistan ng wala pa yong deployment. Ang nangyari, ng ipagbawal na ng pamahalaan ang pagpapadala ng mga manggagawa sa Afghanistan, ang mga ito ay hindi na umuwi dito sa atin at namalagi na lamang doon sa takot na sila ay hindi na makakabalik pa sa kanilang maayos na trabaho na nagbibigay naman ng mataas na pasahod. Sapagkat two years lamang ang membership coverage sa OWWA tuwing aalis ang isang lehitimong OFW ang kanilang OWWA membership at deprivation of OWWA benefits.

Kung sabagay sa kaso nitong ating mga kababayang nasawi sa helicopter crash, mahirap din nating masabi karaka-daka na sila ay nagkamali sa pagdesisyon na manatili ng matagal sa Afghanistan. Sa hirap nga naman ng buhay dito sa atin at sa baba ng pasahod sino ba naman ang hindi mahihikayat na makipagsapalaran lalo na kung ang buwanang sahod na ino-offer ay halos katumbas na o higit pa sa kinikita mo ng kalahating taon dito sa atin. In a sense, ang offer ay isa ng pagkakataon upang makamit sa maikling panahon ang mga pinakamimithing pangarap para sa pamilya lalo na ang pag-aaral ng mga anak. Sa tingin ko kahit sino man ang nasa ganoong sitwasyon ay maaring mahikayat at makumbinsing tumigil na lamang doon upang maiwasan ang deployment ban at mag-apply at tanggapin ang mga sinasabing job openings kahit na ito ay mangangahulugan pa ng paglabag sa mga nakasaad na alituntunin ng ating pamahalaan katulad ng deployment ban. But in a sense, ang pagdedesisyon sa ganitong sitwasyon ay para bagang pagpili kung alin sa dalawa ang ating gusto: kasaganahan o kapahamakan?

Totoo nga na malaki ang ating kikitain at sa maiksing panahong tayo ay maaring makaipon ng sapat para sa pangangailangan ng ating pamilya. Posibleng ito na ang pagkakataon upang ating makamit ang ating mga pangarap sa buhay. Subalit posible din na ang mga pangarap na ito ay hindi magkakaroon ng kaganapan at ang masaklap pa ay maaring ito pa ang maging dahilan ng pagkahiwalay natin ng lubusan sa ating pamilya. Kaya ang tanong: Kasaganahan ba o kapahamakan?.

Iiwan ko sa ating mga nagnanais maging OFWs ang pagdedesisyon sa katanungang ito. Subalit kung ako ang malalagay sa ganitong sitwasyon nanaisin kung sumunod sa mga alituntunin ng ating pamahalaan at huwag magbakasakaling pumunta sa isang bansang may deployment ban. Mahalaga para sa akin ang aking kaligtasan alang-alang sa kinabukasan ng aking pamilya. Hindi bale ng maliit ang kita basta ang kaligtasan ko naman ay hindi mamimiligro at mahabang panahon pa ang maibigay ko sa aking pamilya. Ang masasabi ko lamang sa ating mga taga subaybay: pag-isipan lagi at pag-isipan ng mabuti kung sakaling kayo ay malagay sa ganitong sitwasyon. Pag-isipan ng husto kung ano ba talaga ang nais sa buhay: Karangayaan na maaring mag-dulot din sa atin ng kapahamakan o yong normal na pamumuhay lamang kung sahod sa trabaho ang pag-uusapan subalit hindi naman malalagay sa peligro ang ating buhay.

Bago tayo magwakas nais ko lamang bangitin na sa sampung biktima ng helicopter crash so far dalawa pa lamang ang na-identify. At doon sa mga pamilya ng mga namatay nating mga kababayan please mag-iingat kayo sa mga lalapit sa inyo na diumano ay magpre-presintang tutulong upang makuha ninyo ang mga benepisyong ino-offer ng employer. Mabuti at mabait naman yung kumpanya at mayroon silang benefits program katulad ng life insurance para sa mga OFWs. Malaki ang maitutulong nito sa pangangailangan ng pamilya ng nasawi. Kaya nga lang ay mayroon namang tayong mga mapagsasamantalang mga kababayan na tutulong diumano subalit ang intensyon pala ay kumuha ng kumisyon doon sa makukuha na benepisyo ng pamilya. Kaya katulad ng payo ni Vice President Noli de Castro, umiwas sa mga ito. Pag may lumapit sa inyo na hindi lehitimong representante ng kompanyang pinagtatrabahuhan ng inyong ka-anak , ipaalam agad kay Vice President de Castro.

At doon sa mga mapagsamantala. Makonsensya naman kayo. Nawalan na nga ng mga ama ng tahanan ang sampung pamilya ng mga nabiktimang OFWs. Huwag na ninyong dagdagan pa ang nawala sa kanila. Ang ano mang benepisyong ibibigay ng employer atin ng bayaan na makamtan ng buo ng mga pamilya. Huwag na nating pagsamantalahan pa ito.

Maraming Salamat sa inyong walang sawang pagsubaybay.